Hoe vaak moet een F-gas lekcontrole? Tabel met CO₂-equivalenten (2026)
Een gemiste lekcontrole merk je vaak pas bij een audit of controle van de omgevingsdienst. Toch is het niet altijd duidelijk hoe vaak een installatie gecontroleerd moet worden. Dat hangt af van hoeveel koudemiddel erin zit, welk koudemiddel het is en of er een lekdetectiesysteem aanwezig is.
In dit artikel lees je hoe je de juiste frequentie bepaalt volgens de F-gassenverordening (EU) 2024/573, met een overzichtelijke tabel en rekenvoorbeelden.
In het kort
- De frequentie voor klassieke HFK's (zoals R410A, R134a, R32 en R404A) hangt af van het aantal ton CO₂-equivalent.
- Voor HFO's (zoals R1234yf en R1234ze) geldt sinds de nieuwe verordening een grens in kilogram.
- Met een werkend lekdetectiesysteem mag je de frequentie halveren.
- Boven 500 ton CO₂-eq (of 100 kg HFO) is een lekdetectiesysteem verplicht.
Tabel: lekcontrole-frequentie voor HFK's (in ton CO₂-equivalent)
| Hoeveelheid koudemiddel | Zonder lekdetectie | Met lekdetectiesysteem |
|---|---|---|
| Minder dan 5 ton CO₂-eq | Geen verplichte periodieke controle | – |
| 5 tot 50 ton CO₂-eq | Elke 12 maanden | Elke 24 maanden |
| 50 tot 500 ton CO₂-eq | Elke 6 maanden | Elke 12 maanden |
| 500 ton CO₂-eq of meer | Elke 3 maanden | Elke 6 maanden (lekdetectie verplicht) |
Hermetisch gesloten apparatuur (bijvoorbeeld sommige kleine plug-in-units) heeft een hogere ondergrens. Controleer het etiket: daarop staat of de unit als hermetisch gesloten is gemarkeerd.
Tabel: lekcontrole-frequentie voor HFO's (in kilogram)
Nieuw in verordening 2024/573: ook installaties met bepaalde HFO's (bijlage II, groep 1) moeten periodiek gecontroleerd worden. Hier geldt het gewicht in kg, niet het CO₂-equivalent.
| Hoeveelheid HFO | Zonder lekdetectie | Met lekdetectiesysteem |
|---|---|---|
| 1 tot 10 kg | Elke 12 maanden | Elke 24 maanden |
| 10 tot 100 kg | Elke 6 maanden | Elke 12 maanden |
| 100 kg of meer | Elke 3 maanden | Elke 6 maanden (lekdetectie verplicht) |
Veel installateurs zijn hier nog niet op ingericht: een installatie met R1234ze viel vroeger buiten de lekcontroleplicht, nu niet meer.
Zo bereken je het CO₂-equivalent
De formule is eenvoudig:
CO₂-equivalent (ton) = vulling (kg) × GWP ÷ 1.000
De GWP (Global Warming Potential) verschilt per koudemiddel. De hoeveelheid en het CO₂-equivalent staan meestal op het etiket of typeplaatje van de installatie.
Rekenvoorbeelden
Bij benadering, op basis van veelgebruikte GWP-waarden. Gebruik altijd de waarde op het etiket.
| Koudemiddel | GWP (circa) | 5 ton CO₂-eq vanaf ca. | Voorbeeld |
|---|---|---|---|
| R404A | 3.922 | ± 1,3 kg | 20 kg R404A ≈ 78 ton → elke 6 maanden |
| R410A | 2.088 | ± 2,4 kg | 8 kg R410A ≈ 17 ton → elke 12 maanden |
| R134a | 1.430 | ± 3,5 kg | 40 kg R134a ≈ 57 ton → elke 6 maanden |
| R32 | 675 | ± 7,4 kg | 5 kg R32 ≈ 3,4 ton → geen periodieke controle |
Je ziet: een kleine vulling R404A zit al snel boven de grens, terwijl een split-airco met R32 er vaak onder blijft.
Wat moet er in het logboek?
Voor installaties waarvoor lekcontrole verplicht is, moet de exploitant een logboek bijhouden. Daarin staan onder andere:
- soort en hoeveelheid koudemiddel;
- datum en resultaat van elke lekcontrole;
- bijvullingen, terugwinning en reparaties;
- naam en certificaat van het bedrijf en de monteur die het werk deed.
Het logboek moet je enkele jaren bewaren en op verzoek kunnen tonen.
Waar het in de praktijk misgaat
- Verschillende frequenties door elkaar. Een klant met tien installaties heeft al snel drie verschillende ritmes: jaarlijks, halfjaarlijks en per kwartaal.
- Lekdetectie vergeten mee te rekenen. Daardoor wordt te vaak (kosten) of juist te weinig (risico) gecontroleerd.
- HFO's over het hoofd gezien. Installaties die vroeger buiten de regels vielen, zijn nu wél controleplichtig.
- Losse lijstjes. Data staan in agenda's, Excel-bestanden of in iemands hoofd. Valt die persoon weg, dan is het overzicht weg.
Nooit meer een lekcontrole missen
Met de Keuringsplanner Installaties houd je alle installaties per pand bij in één overzicht:
- de lekcontrole-frequentie wordt automatisch berekend op basis van CO₂-equivalent en lekdetectie;
- aparte signalen voor HFO's en natuurlijke koudemiddelen;
- een F-gas logboek dat de volgende controledatum automatisch bijwerkt;
- ook stookinstallatiekeuringen en GACS in hetzelfde bestand;
- rood = te laat, oranje = binnenkort, groen = op orde.
Werkt in Excel en Google Sheets, eenmalige aankoop, vanaf €49 excl. btw.
Dit artikel is een praktische samenvatting en geen juridisch advies. Controleer altijd de actuele eisen bij IPLO, RVO en je certificerende instelling. De officiële tekst vind je in verordening (EU) 2024/573.